มะเขือเทศ กับสารป้องกันมะเร็ง

เขียนโดย webmaster เมื่อ . หัวข้อ ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, บทความ

 

สุนทร ตรีนันทวัน
ผู้เชี่ยวชาญสาขาเทคโนโลยีการศึกษา สสวท.
สอบถามเพิ่มเติม E-mail :strin@ipstweb.com

มะเขือเทศ กับสารป้องกันมะเร็ง

 

มะเขือเทศ จัดเป็นไม้ผลที่มีต้นกำเนิดจากประเทศในแถบอเมริกาใต้ ต่อมาจึงได้มีการนำไปปลูกในประทศต่าง ๆ อย่างแพร่หลายรวมทั้งในประเทศแถบเอเชีย ปัจจุบันมีการปลูกกันทั่ว ๆ ไป เป็นผลไม้ที่เรารู้จักคุ้นเคยกันเป็นอย่างดี และคงจะเคยรับประทานกันมาแล้ว เป็นผลไม้ที่เราใช้ในการประกอบอาหารได้หลายอย่าง เช่น ทำเป็นสลัด แกงจืด ทำเป็นน้ำมะเขือเทศ ทำซอสมะเขือเทศ หรือใช้รับประทานแบบสด มะเขือเทศอุดมไปด้วยวิตามินและเกลือแร่ต่าง ๆ มากมาย ทางด้านพฤกษศาสตร์ มะเขือเทศมีชื่อ วิทยาศาสตร์ว่า Lycopersicon esculentum Mill. และจัดอยู่ใน วงศ์ Solanaceae เป็นพืชล้มลุกมีอายุเพียง 1 ปี เจริญเติบโตเร็ว

ลำต้น ตั้งตรง แตกกิ่งก้านและมีลักษณะเป็นพุ่ม มีขนอ่อน ปกคลุมทั่วไป

ใบ เป็นใบประกอบ ออกสลับกัน ปลายใบมีลักษณะแหลม ขอบใบเป็นหยักลึกคล้ายฟันเลื่อยมีขนอ่อน ๆ ปกคลุมที่ใบ

ดอก ออกดอกเป็นช่อหรือดอกเดี่ยว ตรงบริเวณซอกใบ ดอกมีสีเหลือง มีกลีบเลี้ยงสีเขียวประมาณ 5 – 6 กลีบ

ผล เป็นผลเดี่ยวมีรูปร่างทั้งแบบ กลม กลมแบน กลมรี มีขนาดรูปร่างแตกต่างหัน ผลมีขนาดเล็กประมาณ 3 เซนติเมตร จนถึงขนาดใหญ่ประมาณ 10 เซนติเมตร ผิวนอกเป็นมัน ผลที่ยังดิบมีสีเขียว ๆ เมื่อแก่สุกจะมีทั้ง สีเหลือง สีส้ม สีแดง ภายในผลฉ่ำน้ำ มีรสอมเปรี้ยว มีเมล็ดจำนวนมาก

tomato

ภาพ สุนทร ตรีนันทวัน
มะเขือเทศและผลิตภัณฑ์น้ำมะเขือเทศดอยคำ จากโครงการหลวง

คุณค่าทางโภชนาการ มะเขือเทศมีคุณค่าทางโภชนาการสูงมาก จัดเป็นผลไม้สุขภาพที่สำคัญ มีวิตามินและแร่ธาตุต่าง ๆ เช่น วิตามิน บี 1 วิตามิน บี 2 วิตามิน เค วิตามิน ซี ซึ่งมีในปริมาณที่สูง นอกจากนี้ยังมี โปแตสเซียม แคลเซียม ฟอสฟอรัส เหล็ก กรดมาลิก กรดซิตริค และมี กรดอะมิโนที่เรียกว่า กลูตามิค ซึ่งเป็นกรดอะมิโนชนิดเดียวกันกับที่อยู่ในผงชูรสที่ช่วยเพิ่มรสชาติอาหารนั่นเอง

คุณค่าของสารอาหารของมะเขือเทศส่วนที่กินได้ 100 กรัม ประกอบด้วย

1. ให้พลังงาน 22 กิโลแคลอรี
2. โปรตีน 1.1 กรัม
3. ไขมัน 0.3 กรัม
4. คาร์โบไฮเดรท 3.6 กรัม
5. แคลเซียม 9 มิลลิกรัม
6. ฟอสฟอรัส 31 มิลลิกรัม
7. เหล็ก 0.48* มิลลิกรัม
8. วิตามิน บี 1 0.09* มิลลิกรัม
9. วิตามิน บี 2 0.04 มิลลิกรัม
10. ไนอาซีน 0.9 มิลลิกรัม
11. วิตามิน ซี 32* มิลลิกรัม
12. เบต้า –แคโรทีน 65.30* RE
13. ใยอาหาร 1.7* กรัม

…………………………………………..

ข้อมูล กองโภชนาการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข แสดงคุณค่าทางโภชนาการของอาหารไทย พ.ศ. 2535

* วิเคราะห์โดย สถาบันวิจัยโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล

RE ไมโครกรัมเทียบหน่วยเรตินัล

สารสำคัญ ก็คือ ในมะเขือเทศมี ไลโคปีน (Lycopene) ซึ่งเป็นสารสีแดงที่อยู่ในมะเขือเทศ จากข้อมูลของคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่า

ไลโคปีน เป็นสารที่สำคัญในผลของมะเขือเทศ จัดเป็นสารประกอบในกลุ่ม แคโรนีนอยด์ (Carotenoid) ชนิดหนึ่ง ใน 600 ชนิด โดยจะพบไลโคปีนในปริมาณตั้งแต่ 0.9 – 9.30 กรัม ต่อมะเขือเทศสด 100 กรัม

และจากการวิจัยทางด้านการแพทย์ระบุว่า ไลโคปีน มีประโยชน์ต่อสุขภาพของคนเรามาก โดยเฉพาะช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจ ช่วยในการไหลเวียนของเลือด ไลโคปีนมีฤทธิ์มากกว่า เบต้า-แคโรทีน ถึง 2 เท่าในการต้านอนุมูลอิสระ ไลโคปีนจึงจัดเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่สำคัญมาก จึงช่วยลดความเสี่ยงหรือช่วยยับยั้งการเกิดมะเร็งที่อวัยวะต่าง ๆ เช่น มะเร็งปอด มะเร็งกระเพาะอาหาร มะเร็งระบบทางเดินอาหาร มะเร็งตับอ่อน มะเร็งเต้านม มะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก และโดยเฉพาะอย่างยิ่งคือ มะเร็งต่อมลูกหมาก ลดการแบ่งเซลล์ของต่อมลูกหมาก

เรามาทำความรู้จักกับเรื่อง 7 ความมหัศจรรย์ชอง ไลโคปีน จาก ASTV ผู้จัดการออนไลน์ 26 ตุลาคม 2556 ซึ่งได้กล่าวถึงประโยชน์ของ ไลโคปีน คือ

  1. สกัดกั้นปัจจัยที่ก่อให้เกิดโรคมะเร็ง

    จากการศึกษาวิจัยทางคลินิก ในวารสาร วิจัยมะเร็ง ปี พ.ศ. 2542 พบว่า ผู้ชายร้อยละ 83 มีความเสี่ยงเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก ลดลง เมื่อได้รับสาร ไลโคปีน อยู่ในเลือดสูงถึง 0.04 ไมโครกรัมต่อลิตร หรือเทียบเท่ากับการรับประทานผลิตภัณฑ์แปรรูปจากมะเขือเทศ เช่น ซอสมะเขือเทศ 2 ครั้งต่อสัปดาห์ นอกจากนี้ยังมีงานวิจัยโดยสถาบันวิจัยจากประเทศญี่ปุ่น ทำการสำรวจปริมาณการบริโภคมะเขือเทศในประเทศอิตาลี ตอนเหนือ กับ ตอนใต้ เพื่อป้องกันโรคมะเร็งในระบบทางเดินอาหาร พบว่า กลุ่มคนของอิตาลีทางตอนใต้ที่ใช้มะเขือเทศกับน้ำมันมะกอกเป็นวัตถุดิบพื้นฐานของอาหาร มีอัตราการเกิดมะเร็งในระบบทางเดินอาหารต่ำกว่ากลุ่มคนของอิตาลีตอนเหนือ ซึ่งส่วนใหญ่รับประทานแต่อาหารที่ทำจากเนยและเนื้อสัตว์เป็นหลัก

  2. สลายไขมันในหลอดเลือดให้เลือดหมุนเวียนได้คล่อง

    จากผลวิจัยของ สาขาวิชาสารอาหารและระบาดวิทยา ภาควิชาสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัย ฮาร์วาร์ด พบว่าไลโคปีนมีประสิทธิภาพในการระงับอนุมูลอิสระที่จะทำลายผนังเซลล์ของเยื่อหุ้มเซลล์ ซึ่งเป็นเป็นสาเหตุนำไปสู่โรคไขมันอุดตันในหลอดเลือด และนักวิจัยชาวฟินแลนด์ ได้รายงานผลการวิจัยล่าสุดที่ตีพิมพ์ในวารสารประสาทวิทยา แสดงให้เห็นถึงการเชื่อมโยงระหว่างระดับไลโคปีนในเลือดนำไปสู่การป้องกันหลอดเลือดอุดตันในสมอง โดยหลังจากการติดตามกลุ่มตัวอย่างที่เป็นชาย 1,000 คน เป็นเวลา 12 ปี พบว่าชายที่มีระดับไลโคปีนในเลือดสูง มีส่วนสำคัญในการช่วยลดอัตราเสี่ยงการเกิดโรคหลอดเลือดสมองตีบ โรคไขมันอุดตัน ในหลอดเลือดทุกประเภท และป้องกันการเกิดหลอดเลือดอุดตันและลิ่มเลือดอุดตันได้มากถึง 59 %

  3. ลดภาวะเครียดออกซิเดชัน ภัยร้ายลมหายใจแรกของทารก

    ออกซิเจนเป็นแก๊สในธรรมชาติที่มนุษย์ต้องใช้หายใจตั้งแต่ลืมตาดูโลก แต่การได้รับมากเกินไปอาจส่งผลร้าย เช่นกัน โดยเฉพาะทารกหากรับปริมาณออกซิเจนมากเกินไป จนกลายเป็นต้นเหตุเกิดอนุมูลอิสระในช่วงวินาทีแรกของลมหายใจหรือภาวะเครียดออกซิเดชัน (Oxidation stress) เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้ทารก ในระยะตั้งครรภ์คุณแม่ต้องรับประทานอาหารที่อุดมด้วยสารไลโคโปรตีน เช่น มะเขือเทศ ซึ่งจะส่งไลโคโปรตีนจากแม่ไปสู่ลูกในครรภ์ผ่านไปทางสายสะดือและในน้ำนม

  4. ช่วยไวรุ่น ไดเอ็ท

    ช่วงวัยรุ่นร่างกายมีการแบ่งเซลล์เพื่อการเจริญเติบโตเป็นจำนวนมาก หนึ่งในนั้นคือเซลล์ไขมันที่เป็นสาเหตุของโรคอ้วน หากร่างกายมีสาร ไลโคโปรตีน ในเลือดเป็นจำนวนมาก เปรียบคล้ายกับร่างกายมีตัวช่วยอย่างมากมายมหาศาลในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์ไขมัน

  5. ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด

    การบริโภคอาหารของคนไทยในปัจจุบันจะติดรสหวานอยู่ค่อนข้างมาก รวมไปถึงการบริโภค น้ำอัดลม น้ำเขียว น้ำแดง และนำไปสู่โรคเบาหวานในอนาคต จากการวิจัยพบว่า การรับประทานมะเขือเทศมีไลโคปีนมีประสิทธิภาพในการควบคุมและลดระดับน้ำตาลในเลือด ป้องกันภาวะความไวต่ออินซูลิน นอกจากนี้มะเขือเทศยังมี กรดซิตริก ที่ช่วยยับยั้งการดูดซึมน้ำตาลกลูโคสที่เกิดจากปฏิกิริยาเคมีชองออกซิเจนที่เปลี่ยนแป้งเป็นน้ำตาล

  6. ล้างหลอดเลือดให้สะอาด

    คอเลสเตอรอลมีประโยชน์ในการเสริมสร้างพลังงานให้แก่ร่างกาย แต่ถ้ามีปริมาณมากเกินไปโดยเฉพะคอเลสเตอรอลชนิดที่ไม่ดี (LDL) อาจจะส่งผลเสียต่อร่างกายได้ ไลโคโปรตีนในมะเขือเทศมีประสิทธิภาพพิเศษช่วยสกัดปฏิกิริยาออกซิเดชัน ของคอเลสเตอรอลชนิดที่ไม่ดีที่อยู่ในผนังของหลอดเลือด และช่วยลดคอเลสเตอรอลที่ไม่ดีในกระแสเลือด ป้องกันโรคหลอดเลือดแดงแข็งตัว

  7. ป้องกันโรคความจำเสื่อมก่อนวัยชรา

    เมื่ออายุมากขึ้นร่างกายก็ยิ่งสะสมอนุมูลอิสระที่ทำร้ายเซลล์ต่าง ๆ ในร่างกาย โดยเฉพาะเซลล์ประสาทที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับการเรียนรู้ การจดจำ ทำให้เกิดอาการหลงลืมต่อเหตุการณ์ต่าง ๆ หรือที่เรียกว่าเป็น อัลไซเมอร์ (Alzheimer) หากร่างกายได้รับ ไลโคปีน เป็นประจำ จะช่วยยับยั้งการทำลายเซลล์จากอนุมูลอิสระ และผลักดันหรือกำจัดออกจากร่างกายในเวลาต่อมา

จากข้อมูลต่าง ๆ ที่กล่าวมานี้ก็พอจะทราบได้ว่า จากมะเขือเทศที่เราเคยเห็น คุ้นเคยอยู่เสมอตามตลาดต่าง ๆ นั้นจนคิดว่าเป็นของธรรมดา บางคนคิดว่าไม้เห็นจะน่ากินตรงไหลเลย กินแล้วไม่อร่อย ไม่ลื่นคอ กลับเหม็นเขียว สู้ข้าวขาหมู ข้าวหน้าเป็ด หรือข้าวมันไก่ตอนที่มีมันย่องไม่ได้ กินแล้วบอกลื่นคออร่อยดี ซึ่งนั่นจะนำไปสู่ผลร้ายต่อร่างกายตามมาในอนาคตได้ เราต้องหันมากินมะเขือเทศกันให้มากขึ้น รวมทั้งให้คนในครอบครัวกินกันด้วย แล้วจะติดใจบอกว่าอร่อยดี มากินมะเขือเทศกันเพื่อสุขภาพที่ดีของเราและของทุกคนในครอบคัว นะครับ

……………………………..

ข้อมูลอ้างอิง

 

  1. ชมนาค. (2554 กันยายน). มะเขือเทศ ซ่อนพลังพิเศษป้องกันมะเร็ง. นิตยสาร ชีวจิต, 13 (311), 22.
  2. 7 สิ่งมหัศจรรย์ ไลโคปีน ช่วยต้านโรคร้าย (Online) เข้าถึงได้จาก http:www.manager.co.th/QOL/ViewNews.aspx?NewsID=9560000133970 สืบค้น 27/01/2557
  3. มะเขือเทศป้องกันมะเร็ง (Online) เข้าถึงได้จาก http://www.doctor.or.th/article/detail2767 สืบค้น 27/01/2557
  4. มะเขือเทศ : ต้านอนุมูลอิสระ – ชะลอชรา (Online) เข้าถึงได้จาก http://www.okanation.net/blog/print/php?id=633737 สืบค้น 30/01/2557
  5. กินมะเขือเทศอย่างไรให้ได้ไลโคปีน (Lycopene) สูง (Online) เข้าถึงได้จาก http://www.pharmacy.mahidol.ac.th/thai/knowledgeifo.php?id=1 สืบค้น 27/01/2557
  6. มะเขือเทศ…ไลโคปีน (Lycopene) (Online) เข้าถึงได้จาก http:://www.greenline.in.th/lycopene.html สืบค้น สืบค้น 27/01/2557
  7. มะเขือเทศ อาหารมากคุณค่า (Online) เข้าถึงได้จาก http://www.med.cmu.or.th/hospital/apd/health/tomato.htm สืบค้น 28/01/2557
  8. มะเขือเทศ กับสารป้องกันมะเร็ง (Online) เข้าถึงจาก http://www.higfood.com/thai/knowledge2.asp สืบค้น 26/01/2557
  9. มะเขือเทศต้านอนุมูลอิสระ (Online) เข้าถึงได้จาก http://www.247friend.net/blog/herb4health/2010/06/24 สืบค้น 27/01/2557
  10. มะเขือเทศ สารต้านมะเร็งชั้นยอด (Online) เข้าถึงได้จาก http://health.kapook.com/view6166.html สืบค้น 28/01/2557